Ubezpieczenia społeczne

Ubezpieczenie emerytalne jest to ubezpieczenie na wypadek niezdolności  do pracy z powodu starości. Chłopcy i dziewczęta, którzy opłacają  składkę, zapewniają sobie w ten sposób dochód pieniędzy w momencie  zaprzestania pracy zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Na ubezpieczenie emerytalne odprowadzana jest składka w wysokości 19,52 proc. podstawy wymiaru składki.

W  przypadku osób, które oszczędzają swój kapitał emerytalny także w  Otwartych Funduszach Emerytalnych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych  przekazuje 1/3 składki (tj. 7,3 proc.) do wybranego Otwartego Funduszu  Emerytalnego. O ile ubezpieczony nie przystąpił do funduszu  emerytalnego, to wtedy cała składka na ubezpieczenie emerytalne  przekazywana jest na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Składka wpłacana  do Otwartego Funduszu Emerytalnego pochodzi w całości z części opłacanej  przez pracownika.

1 stycznia 1999 r. zaczął obowiązywać w Polsce  nowy system emerytalny. Jego twórcy założyli docelowo, że przyszli  emeryci będą otrzymywać emeryturę z przynajmniej dwóch źródeł, tzn. ze  zreformowanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i otwartych funduszy  emerytalnych. Ustawodawca przewidział także sposobność powołania  Pracowniczych Programów Emerytalnych, które mają charakter dobrowolny i  uzupełniający w stosunku do popularnego systemu emerytalnego.

Ubezpieczeni  zostali więc podzieleni na trzy grupy, które różnią się ze względu na  sposób oszczędzania, przywileje emerytalne i sposób wyliczenia  emerytury.

  • Chłopcy i dziewczęta urodzone przed 1 stycznia 1949  r. będą mieć przyznawaną emeryturę w oparciu o przepisy systemu  emerytalnego wprowadzonego ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o  emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004  r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.)
  • Chłopcy i dziewczęta urodzone po 31  grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r. były objęte ogólnie rzecz  ujmując nowym systemem emerytalnym. Niemniej jednak zasady aktualne tych  ubezpieczonych mają charakter przejściowy pomiędzy nowym a starym  systemem emerytalnym i niektórzy ubezpieczeni z tego przedziału  zachowują prawa jakie zapewnia im obowiązujący system emerytalny Chłopcy  i dziewczęta urodzone po 31 grudnia 1948 r. mają sposobność  oszczędzania na emeryturę obok Zakładu Ubezpieczeń Społecznych także w  nowo powołanych instytucjach inwestycyjnych – otwartych funduszach  emerytalnych.
  • Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1968 r. zostali  objęci nowym systemem emerytalnym i obowiązkowo odkładają części składki  na ubezpieczenie emerytalne w otwartych funduszach emerytalnych.

Decyzje  o przyznaniu emerytury wydają organy rentowe właściwe ze względu na  miejsce zamieszkania mężczyźni i kobiety ubiegającej się o świadczenie.  Postępowanie o przyznanie emerytury rozpoczyna się po złożeniu wniosku  zainteresowanego.

Ubezpieczenia społeczne

Otwarty fundusz emerytalny jest osobą prawną  posiadającą odrębną masę majątkową w odniesieniu do instytucji nią  zarządzającą czyli popularnego towarzystwa emerytalnego. Znaczy to, że  powszechne towarzystwa emerytalne, które zarządzają OFE, nie mogą  przeznaczać środków odkładanych w OFE na pokrycie indywidualnych cen czy  inwestycji. Podstawowym przedmiotem działalności funduszy jest  gromadzenie środków gotówkowych pochodzących ze składek ubezpieczonych i  inwestowanie ich na rynku finansowym, z przeznaczeniem na wypłatę  emerytur dla członków funduszu po osiągnięciu przez nich wieku  emerytalnego. Do otwartego funduszu emerytalnego ma obowiązek przystąpić  osoba urodzona po 31 grudnia 1968 r., która po raz pierwszy rozpoczyna  pracę, z tytułu której podlega obowiązkowemu albo dobrowolnemu  ubezpieczeniu emerytalnemu

Prywatne Konto Emerytalne to konto, które  pozwala dodatkowe oszczędzanie na emeryturę bez konieczności  odprowadzania podatku dochodowego od przychodów kapitałowych.

IKE można założyć w:

  • funduszu inwestycyjnym otwartym albo fachowym funduszu inwestycyjnym otwartym,
  • zakładzie ubezpieczeń na życie,
  • domu maklerskim albo banku prowadzącym działalność maklerską,
  • banku.

Oszczędzanie  na IKE umożliwia na zgromadzenie dodatkowych oszczędności, dzięki  którym będzie można uzupełnić dochody emerytalne z systemu popularnego.  Oszczędzający na IKE korzysta ze zwolnienia podatkowego od przychodów  kapitałowych w wysokości 19 proc. W przypadku śmierci posiadacza konta  środki zgromadzone na IKE zwolnione są także z podatku od spadku i  darowizn.

Ubezpieczenie rentowe zapewnia świadczenia pieniężne w  przypadku utraty przychodów z powodu niezdolności do pracy (renta) albo  śmierci żywiciela (renta rodzinna). Składka na ubezpieczenie rentowe  wynosi 6 proc. podstawy wymiaru składki. Składka opłacana jest w części  przez pracodawcę (4,5 proc. podstawy wymiaru), a w części przez  pracownika (1,5 proc. podstawy wymiaru).

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:

  • jest niezdolna do pracy,
  • ma niezbędny okres składkowy i nieskładkowy (nie dotyczy to  ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy została spowodowana w  drodze do pracy albo z pracy),
  • niezdolność do pracy powstała w  okresach ściśle określonych w ustawie, na przykład. W okresie  ubezpieczenia, zatrudnienia, pobierania zasiłku dla bezrobotnych,  pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego (chorobowego albo  opiekuńczego) lub nie w przyszłości niż w ciągu 18 miesięcy od ustania  tych okresów.

Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom  rodziny mężczyźni i kobiety, która w chwili śmierci miała zobowiązane  prawo do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy albo  spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Renta  rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny mężczyźni i  kobiety, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny albo  świadczenie przedemerytalne.

Decyzje o przyznaniu renty wydają organy  rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania mężczyźni i kobiety  ubiegającej się o świadczenie.

Postępowanie przyznania renty rozpoczyna się na bazie wniosku zainteresowanego.

Ubezpieczeniami  społecznymi para się w MPiPS Departament Ubezpieczeń Społecznych.  Departament Ubezpieczeń Społecznych odpowiada w szczególności za:

  • opracowanie zaleceń polityki ubezpieczeń społecznych,
  • opracowanie projektów przepisów w zakresie ubezpieczeń społecznych,
  • implementację prawa ubezpieczeń społecznych do prawa Unii Europejskiej ,  a oprócz tego standardów konwencji i wymagań Międzynarodowej  Organizacji Pracy,
  • analizowanie orzeczeń Sądu Najwyższego w  zakresie ubezpieczeń społecznych i ewentualne proponowanie przeróbek w  obowiązujących przepisach,
  • opracowanie analiz i prognoz służących  ocenie sytuacji w sferze ubezpieczeń , a oprócz tego analiza  funkcjonowania poszczególnych świadczeń wypłacanych z systemu  ubezpieczeń społecznych,
  • współdziałanie z organami wykonującymi zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych.